<<
ImcPoland (zobacz też:
ImcPlSpotkania)
potrzeba być tłumaczenie (
http://lists.indymedia.org/mailman/listinfo/www-pl ):
Hints on how to
5. O - R - G - A - N - I - Z - E !!!!
a face-to-face meeting so that no one individual or group dominates
are
TECHNIKI DZIAŁANIA NIEHIERARCHICZNEGO
Istnieje wiele sprawdzonych technik pomagających moderatorowi radzić sobie z porządkiem i dynamiką grupy. Poniższe to tylko niektóre z tych najbardziej znanych i często używanych. Bądź kreatywny i przystosowuj się do sytuacji, gdyż różne sytuacje wymagają różnych technik. Wraz z doświadczeniem przyjdzie także zrozumienie jak oddziaływują one na dynamikę grupy i kiedy najlepiej ich używać.
ZRÓWNYWANIE UDZIAŁU
Moderator - prowadzący, wybierany na początku każdego zebrania jest dpowiedzialny za równe rozdzielanie głosu podczas spotkań, w danym momencie udziela głosu jednej osobie. Najbardziej powszechną metodą wybierania następnego mówiącego jest metoda licealna. Moderator udziela głosu osobom w kolejności w jakiej podnoszą one ręce. Często występują przy tym nierówności, kiedy jakaś jednostka lub grupa dominuje. Zdarza się to z powodu wpojonych problemów z zachowaniem, takich jak rasizm, seksizm, itp., lub z wewnętrznej dynamiki takiej jak doświadczenie, wiek, strach, nieśmiałość, brak szacunku, ignorancja. Nierówności te mogą zostać usunięte na różne sposoby. Na przykład, jeśli faceci mówią częściej niż babki, moderator może zasugerować przerwę po każdym wypowiadającym się, kobiety liczą do pięciu przed zabraniem głosu, mężczyźni liczą do dziesięciu. W kontrowersyjnych sytuacjach, moderator może wymagać by trzy osoby wypowiedziały się za propozycją i trzy przeciwko niej. Jeśli grupa nie chce mieć moderatora, który wybiera kto po kim mówi, może sama wybierać prosząc ostatniego mówiącego o podanie umownego obiektu (np. butelki czy patyka) następnemu. Inna metoda polega na tym, że każdy kto chce się wypowiedzieć wstaje przed zabraniem głosu i zaczyna mówić dopiero wtedy gdy jest jedyną stojącą osobą. To tylko niektóre z pomocnych technik i rozwiązań jakie istnieją. Bądź kreatywny. Wymyśl swoje własne.
LISTA
Aby dyskusja przebiegała płynnie, ci którzy chcą mówić, mogą cicho zasygnalizować to moderatorowi, który doda ich imię do listy zabierających głos.
LAS RĄK
Jeśli wiele osób chce mówić w tym samym momencie, przydatnym jest by moderator poprosił wszystkich, którzy chcieliby zabrać głos o podniesienie rąk, następnie nadał im numery i poprosił o mówienie właśnie w tej kolejności. Na koniec takiego ,,lasu rąk" moderator może poprosić o następny ,,lasu" lub zastosować inną technikę.
W dyskusji IRC (czat), las rąk (ang. mówi "stack", ale więcej precyzyjnie potrzeba być "queue") może być i bardzo potrzebny, i bardzo skuteczny.
TEMPO
Tempo i przebieg spotkania zależy od moderatora. Jeśli atmosfera zaczyna być napięta wybierz techniki, które wspierają równowagę i współpracę. Jeśli spotkanie przebiega powolnie i ludzie zaczynają być niespokojni, zasugeruj rozciągnięcie lub zmianę porządku zebrania.
SPRAWDZANIE PRZEBIEGU
Jeśli przebieg spotkania załamuje się lub jeśli jedna osoba lub mała grupa zaczyna dominować, każdy może poddać pod dyskusję technikę, która została użyta lub zasugerować alternatywę.
CISZA
Jeśli tempo zebrania jest za szybkie, energia i napięcie są wysokie, jeśli ludzie mówią poza kolejnością lub przerywają jeden drugiemu, dobrze jest gdy ktoś zaproponuje chwilę ciszy dla uspokojenia i ponownego skupienia uwagi.
PRZERWA
W gorączce dyskusji, ludzie są zwykle odporni na jej przerywanie, ale mądry moderator wie, że pięciominutowa przerwa może uchronić przed dajmy na to półgodzinną, kręcącą się w kółko, bezowocną debatą.
WEZWANIE DO KONSENSUSU
Prowadzący lub jakakolwiek inna osoba mająca głos, może zaproponować ?próbę konsensusu?. Aby to zrobic moderator pyta się czy są jeszcze jakieś nierozwiązane sprawy, które zostały nieomówione.
PODSUMOWANIE
Może być ono dokonane przez prowadzącego, notującego lub kogokolwiek innego. Udaremnia to pospolity problem, kiedy to dyskusja zaczyna kręcić się w kółko, a przemiawiający jedni po drugich powtarzają to co już powiedzieli.
PRZEFORMUŁOWANIE PROPOZYCJI
Po długiej dyskusji, zdarza się , że dana propozycja zostaje zmodyfikowana bez żadnej formalnej decyzji. Moderator musi to rozpoznać i znaleźć czas na przeformułowanie propozycji tak by zawierała nowe informacje, zmiany lub skreślenia. Następnie propozycja jest prezentowana grupie, tak by wszyscy rozumieli co jest rozważane. I znów może być to zrobione przez prowadzącego, notującego lub kogokolwiek innego.
ZMIANA ROLI
Jeśli moderator sam chce się włączyć w dyskusję lub jest zaangażowny w konkretny punkt programu zebrania, może wystąpić z roli prowadzącego i uczestniczyć w dyskusji, pozwalając innemu uczestnikowi poprowadzić zebranie.
SCHOWEK
Czasami podczas spotkania muszą być zbierane informacje. Aby zaoszczędzić czas, można puścić w obieg np. pudełko do którego można je wrzucać. Kiedy zostaną już zebrane, mogą być zaprezentowane przez prowadzącego.
GŁOSOWANIE
Użyteczność głosowania w granicach konsensusu polega głównie na wyjaśnianiu względnej wartości znaczenia rozmaitych zagadnień. Metoda ta przydaje się szczególnie gdy moderator jest zdezorientowany lub gdy nie jest pewny co do aktualnego statusu danej propozycji, a chce uzyskać jasność by móc zaproponować następną procedurę/ technikę. Pamiętaj - głosowania nie są decyzjami, a raczej niewiążącymi referendami. Gdy sprawy są całkowicie jasne, a większość chce zmusić mniejszość do posłuszeństwa ukazując jej przytłaczające poparcie, stosuje często słomki do głosowania, zamiast dyskusji i rozwiązywania problemu... Pamiętaj ? jasne i proste pytania są najlepsze. Głosowania które wymagają trzech lub więcej decyzji na raz mogą być niezwykle manipulujące. Uważaj i używaj ich mądrze.
CENZURA
(Ta i następne techniki różnią się trochę od pozostałych. Mogą być nieodpowiednie dla niektórych grup.) Kiedy ktoś bez przerwy stara się mówić poza kolejnością, moderator ostrzega go przynajmniej dwa razy, że jeśli nie przestanie przerywać, będzie zmuszony ocenzurować tę osobę. Znaczy to, że osoba ta nie będzie mogła wypowiadać się do końca omawiania danego punktu programu. Jeśli takie zachowanie powtórzy się podczas dyskusji nad kolejnymi punktami, ocezurowanie może trwać dłużej. Ta technika musi byc roztropnie używana. Jeśli prowadzący ocenzuruje kogoś, a inni na zebraniu nie zgodzą się z tą opininą, lepiej będzie gdy wystąpi on raczej z roli moderatora dyskusji i pozwoli by ktoś inny poprowadził zebranie, niż wdaje się w dyskusję nad swymi zdolnościami i sądami jakich dokonał. Oczywistym jest, że destrukcyjne zachowania bardzo utrudniają prowadzenie spotkania, tak samo jak brak szacunku, więc jeśli jasne jest, że wszyscy zauważyli to zachowanie, głosy dezaprobaty dla cenzurowania wskazują raczej na brak zaufania do metody prowadzenia zebrania, niż na wspieranie złego zachowania.
WYDALENIE
Jeśli jakaś osoba nadal zachowuje się destrukcyjnie, moderator może poddać pod dyskusję jej zachowanie. W tym celu prosi o wyjaśnienie powodów takiego zachowania i ukazanie jak ma się ono do interesu całej grupy, w jaki sposób odnosi się ono do celów jakie stawia sobie grupa, a także czy jest ono w zgodzie z zasadami i regułami danej grupy. Jeśli osoba nie jest w stanie odpowiedzieć na te pytania lub gdy jej odpowiedzi wskazują na sprzeczność ze wspólnym celem, moderator może poprosić osobę o opuszczenie zebrania.
TECHNIKI DYSKUSJI W GRUPIE
Często zakłada się, że najlepszą formą grupowej dyskusji jest ta, gdzie jedna osoba mówi do całej grupy. Prawda ta dotyczy jednak tylko niektórych dyskusji. Niekiedy bardziej owocne i wydajne mogą być inne techniki. Poniższe należą do najbardziej powszechnych i są często używane. Mogą być one zaproponowane przez dowolną osobę na zebraniu, dobrze jest jednak gdy wszyscy są z nimi zaznajomieni. I znowu ? bądź kreatywny i przystosuj metodę do warunków. Różne sytuacje wymagają różnych technik. Tylko doświadczenie ukazuje jak oddziaływują one na dynamikę grupy i jaki jest najlepszy moment by ich użyć.
IDENTYFIKACJA
Dobrze jest zwracać się po imieniu/ ksywce do wszystkich na spotkaniu. Jednym ze sposobów nauczenia się imion, jest rozrysowanie gdzie kto siedzi i w momencie przedstawiania się, zaznaczanie imion na rysunku. W dużych grupach przydatne mogą być kartki z imionami, dobrze jest też gdy dana osoba przedstawia się gdy zaczyna mówić, tak by wszyscy nauczyli się swych imion i ksywek.
DYSKUSJA W DUŻEJ GRUPIE
Wartością dyskutowania w dużej grupie jest ewolucja danego pomysłu czy idei. Grupowy pomysł nie jest tylko prostą sumą pomysłów indywidualnych, ale rezultatem interakcji jakim podlegały pomysły i idee podczas dyskusji. Dyskusja całej grupy może być nieustrukturyzowana a zarazem owocna. Może być również formalnie skonstruowana przy pomocy wielu omawianych tu technik. Często dyskusja całej grupy nie wytwarza maksimum uczestnictwa i różnicy poglądów. Podczas tego typu dyskusji tylko nieliczni zabierają głos, a z czasem orientacja grupy może zostać zdominowana przez ideę, nastrój, lub grupkę ludzi.
MAŁA GRUPA
Rozbicie na małe grupy może byc bardzo pomocne. Mogą być nimi na przykład, dwójki, trójki osób które same siebie wybierają lub są wybierane losowo. W stosunkowo krótkim czasie wszyscy uczestnicy zebrania będą mieli możliwość podzielenia się swym punktem widzenia. Pamiętaj o wyznaczeniu jasnego limitu czasu na dyskusję w małych grupach oraz o tym by każda grupa wybrała swego sekratarza ? osobę która będzie zapisywać pomysły grupy. Po upłynięciu ustalonego czasu, grupki znów jednoczą się w dużą grupę, a notujący zdają relację z głównych pomysłów i punktów widzenia swoich grup. Czasami można poprosić przedstawicieli grup by nie powtarzali tego co już zostało powiedziane, a jedynie dodawali do dyskusji tylko nowe pomysły. Przydatnym jest także wypisać te raporty w widocznym miejscu, tak by wszyscy widzieli kumulacyjny rezultat dyskusji i by mieć pewność, że niczego nie przeoczyliśmy.
"BURZA MÓZGÓW"
Technika ta jest bardzo pomocna gdy moderator domaga się pomysłów od całej grupy. Normalna zasada by zabierać głos, gdy udzieli go moderator jest zawieszana i wszystkich zachęca się do wypowiadania swych uwag i pomysłów, które następnie są zapisywane w widocznym miejscu przez notującego. Przydaje się to gdy na zebraniu brak pomysłów, właściwie wszystkie nowe są wtedy odpowiednie i ważne, bez względu na to jak niezwykłe i niekompletne mogą się wydawać. Jest to sytuacja gdy te sugestie mogą działać jak katalizator, gdzie pomysły buduje się jeden na drugim, tworząc w ten sposób kreatywne możliwości. Podczas burzy mózgów wystrzegaj się oceniania pomysłów innych.
"RUNDKA PRZEPYTUJĄCA"
Jest to prosta technika która zachęca do uczestnictwa. Moderator zadaje pytanie i idzie wokół zebranych ludzi, zapraszając każdego do krótkiej wypowiedzi. Nie jest to otwarta dyskusja, komentowanie tego co powiedzieli inni, ale szansa dla indywidualnego wypowiedzenia się na określone zagadnienia.
"KLATKA"
Jest to specjalna metoda dyskusji w małych grupach. Kilku uczestników reprezentujących odmienne punkty widzenia spotyka się w wewnętrznym kole by przedyskutować daną sprawę, podczas gdy reszta formuje koło zewnętrzne (w jego środku znajduje się koło dyskutujących) i słucha dyskusji. Pod koniec określonego wcześniej czasu, cała grupa jednoczy się i ocenia dyskusję w ?klatce?. Interesująca wariacja metody: najpierw wstaw wszystkich mężczyzn do klatki, później wszystkie kobiety. Niech dyskutują na te same tematy.
AKTYWNE SŁUCHANIE
Jeżeli grupa ma problemy ze zrozumieniem odmiennych punktów widzenia, ktoś może dopomóc poprzez aktywne słuchanie. Posłuchaj mówiącego, następnie powtórz to co usłyszałeś i spytaj go czy dokładnie odzwierciedla to to co miał na myśli.
PODZIAŁ
Podział może być przydatny w sytuacji konfliktowej, by konflikt stał się jasny, poprzez zjednoczenie się podobnych perspektyw lub poprzez zdefiniowanie punktów wyjścia na których skupić ma się cała grupa. Może być tak, że tylko kilku ludzi przystępuje do danej frakcji, albo wszyscy tworzą kilka frakcji. Różnica między takim podziałem - frakcją a podziałem na małe grupy jest taka, że frakcje tworzą ludzie o podobnych punktach widzenia, podczas gdy małe grupy dyskusyjne składają się z ludzi o różnych punktach widzenia.
Food Not Bombs Publishing
7304 Carroll Ave #136
Takoma Park, MD 20912
1-800-569-4054
http://www.foodnotbombs.net
http://consensus.net/ocac6.html
Polska wersja:
Jedzenie Zamiast Bomb
kolektyw toruński
http://www.1984.most.org.pl
wersja do wydruku
to top
